سختی سنجی عبارت است از پرداختن به میزان سختی یک ماده. منظور از میزان سختی، معیاری است که بمنظور سنجش مقاومت فلز در برابر تغیرشکل پلاستیک موضعی و سایش انجام میشود. امروزه برای انجام سختی سنجی، از 2 روش < سختی خراش و سختی فرورفتگی > استفاده می شود. لازم به ذکر است روش هایی که بمنظور شناسایی تغیر شکل پلاستیک موضعی استفاده می شود، مربوط به فلزات و پلاستیک های گرمانرم می باشد. همچنین گفتنی است که موادی که بر اساس این آزمون ها ارزیابی می شوند، مقاومت خوبی در مقابل سایش و فرسایش سطحی دارند.

آزمون های فرورفتگی به نوع ایستا (استاتیک) و پویا (دینامیک) تقسیم بندی می شوند. سنجش سختی در آزمون ایستا تحت فرایند ایجاد کردن یک حفره انجام میشود. بدین صورت که بعد از ایجاد یک حفره، ابعاد آن را اندازه گیری می کنند. اما در حالت سنجش توسط روش پویا، یک وزنه را رها می کنند تا به سطح مورد نظر برخورد کند. در این حالت بخشی از انرژی وزنه برخورد کننده منجر به تغییر شکل پلاستیک ماده شده و باقی آن سبب می شود تا وزنه از سطح نمونه به عقب باز گردد.

مواد سخت در این حالت قادر به جذب انرژی زیادی نیستند به همین جهت، دچار تغیر شکل پلاستیکی نمی شوند و در نتیجه این امر، وزنه تا ارتفاع بیشتری بر می گردد. از این روش سختی راکول مواد فلزی ، برای لاستیک ها نیز استفاده می کنند. هنگامی که ضربه زننده با لاستیک برخورد می کند، نرخ بازیافت بسیار سریع کرنش الاستیک سبب می شود که ارتفاع بازگشت ضربه زننده زیاد باشد. علی رغم این تناقض ظاهری، که ارتفاع بازگشت ضربه زننده برای یک ماده نرم زیاد است و به معنی سختی بالا می باشد، این آزمون با موفقیت برای تعیین خواص مواد لاستیکی به کار می رود. اندازه گیری سختی راکول مواد فلزی برای اندازه گیری سختی فولادها، می توان از نوعی روش برقی بدون تماس استفاده کرد.

خاصیتی که در این روش اندازه گیری می شود، پسماند زدایی مغناطیس است. ولی برای هر نوع فولاد رابطه ای تقریبا خطی بین پسماند زدایی مغناطیسی و سختی وجود دارد. آزمون های سختی از نوع فرورفتگی در مقیاس وسیعی برای بررسی نمونه های فلزی به کار می روند؛ انجام این آزمون ها نسبتا آسان است و نیازی به نمونه های ماشینکاری شده ندارد. نتایج آزمون سختی شاخصی از استحکام فلز ها به دست می دهد. به علاوه روش مناسبی برای بررسی میزان تاثیرات عملیات حرارتی است. بعضی مواد، به ویژه سرامیک ها و شیشه ها در اثر اعمال فشار تغییر شکل پلاستیک نمی دهند و در نتیجه نمی توان از آزمون های فرورفتگی، برای ارزیابی خواص این مواد استفاده کرد. برای این نوع مواد تنها آزمون سختی مناسب، آزمونی است که مقاومت در برابر سایش را اندازه گیری کند. معروف ترین نوع این آزمون مقیاس سختی موس است.

افزایش نرخ فولاد فقط برای تولید کنندگان داراری منفعت است، اما برای بازار فولاد و همچنین مصرف کنندگان هیچ منفعتی نداشته و به موجب آن رکود بوجود می آیند، که آثار این رکود در بازار دوباره به تولیدکنندگان باز می گردد. در واقع می توان گفت این یک چرخه است و در این چرخه،  همه در ضرر و زیان شریک هستند.

محمدحسین فرهنگی عضو هئیت رئیسه و عضو کمیسیون ویژه تولید ملی مجلس به فولاد نیوز گفت: با وجود رکود در بازار فولاد، پیش بینی می شود که در سال جاری وضعیت صنعت فولاد کشور مناسب نباشد. عضو هیئت رئیسه افزود: اگرچه صنعت فولاد کشور شاهد افزایش قیمت بوده است اما افزایش در این بخش نه تنها مشکلات در بخش فولاد بوجود می آورد بلکه مشکلاتی هم در صنایع پایین دستی، صنعت ساختمان و بخش مختلف عمرانی بوجود می آورد که غیر قابل کنترل است. از این رو دولت باید با اجرای سیاست هایی کنترل بازار را در دست گیرد و از این افزایش قیمت ها جلوگیری کند، زیرا نوسان قیمت در هر بخشی مضر است. وی  ادامه داد: در شرایط فعلی دولت به دو صورت از صنعت فولاد حمایت می کند، نوع اول بصورت سیاست های اجحافی است، که این نوع حمایت برای بخش هایی که در پی سودجویی هستند مفید است، همانند دخالت هایی که دولت در حمایت‌های مالی یا یارانه‌ای انجام می دهد. نوع دوم گمرک است، که در زمان بروز مشکلات برای کالاهای گمرک دار، از باز شدن گمرک آن ها جلوگیری کرده و همین امر می تواند مشکلات را تا حدودی مدیریت کند. در هر شرایطی صنایع و تولیدات داخل هم باید از سوی دولت حمایت شود و هم دولت باید از سودجویی جلوگیری کند.

عضو کمیسیون ویژه تولید ملی مجلس افزود: از بزرگترین مشکلات صنعت فولاد، می توان نداشتن سیاست های راهبردی مناسب و همچنین نبود نظارت کافی را نام برد، و تاکید مجلس بر انجام وظایف دستگاه های مرتبط همیشه بوده است. به گونه ای که با تعیین سیاست های راهبردی از سوی دولت و وزارت صنعت و معدن، باید وظایف آنها در بخش صنایع فلزی و فولاد مشخص گردد. کامل نبودن چرخه تولید از معضلات دیگر foa صنعت فولاد است، اگرچه صنایع پایین دستی شرایط مطلوب تری در مقایسه با بخش های آلمینیوم و مس دارند، اما بهتر از در همه حوزه ها برنامه مشخص و هدف گذاری شده ای وجود داشته باشد.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

کارخانه فولاد مبارکه صادرات خود را به کشور های عربی افزایش داد.

در شرایطی که این کارخانه از سوی اتحادیه اروپا برای اقدامات ضد دامپینگ مورد هدف قرار گرفته است، صادرات خودرا از اروپا به کشور های عربی انتقال داده است و بیشتر تمرکز خودرا بر روی صادرات به کشورهای عربی قرار داده است. به صورتی که بیشترین صادرات این کارخانه در 4 ماهه ابتدایی سال جاری به کشورهای عربی بوده است.

احمد صادقی، مدیرعامل فولاد مبارکه با اشاره به صادرات محصول به کشور های عربی، گفت: در این مدت، حدود 476 هزار تن فولاد به کشورهای عمان، امارات، اردن و مصر صادر شده است که ارزش این 476 هزار تن، مقداری حدود 200 میلیون دلار بوده است. این در حالی است که میزان صادرات کارخانه مبارکه در سالی که گذشت در مجموع 700 هزار تن بوده که مقداری از آن هم به کشور تایلند و چند کشور اروپایی صادر شده است. صادقی خاطر نشان کرد: باتوجه به افزایش تولیدات فولاد مبارکه و همچنین پرداخت بدهی ها و کاهش قیمت ها در مقابل افزایش صادرات، می توان پیش بینی کرد که آینده روشنی در انتظار این کارخانه است. این کارخانه به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه و همچنین شمال آفریقا شناخته شده است.

طبق آمار بدست آمده، در سال گذشته، فولاد، پس از نفت و گاز و پتروشیمی، بزرگترین کالای صادراتی ایران شناخته شده است. با توجه به هزینه های پایین تولید فولاد در ایران، محصولات فولادی کشورمان از لحاظ قیمتی مزیت بسیاری در بازارهای بین المللی دارد. اتحادیه اروپا ضمن اشاره به افزایش صادرات فولاد ایران به اروپا و عبور از مرز یک میلیون تن در سال، کارخانه فولاد مبارکه را به «اقدامات منحرف کننده تجارت» متهم کرده است. صادقی افزود: در حال حاضر نرخ محصولات فولادی در ایران کمتر از بازار های بین المللی است و این قیمت ها در ایران با کنترل های بسیاری اعلام می گردد تا بر مصرف کنندگان فشاری وارد نشود. طبق گقته مهدی کرباسیان، ایران در حال حاضر 16 میلیون تن فولاد در سال تولید می کند که این میزان 1 درصد از مجموع فولاد تولیدی در جهان است، و طبق پیش بینی های اتحادیه اروپا، ایران تا سال 2025 میلادی صادراتش را به 20 تا 25 میلیون تن می رساند.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

طبق آمارهای بدست آمده، در 4 ماه نخست سال میزان تولید بلوم و بیلت در کشور 3 میلیون و 770 هزار تن و تولید اسلب 3 میلیون و 292 هزار تن بوده است که بلوم و بیلت با رشد 19 درصدی و اسلب 15 درصدی مواجه بوده است. همچنین در این مدت میزان تولید فولاد خام در بخش های خصوصی و خصوصی شده 6 میلیون و 39 هزار تن بوده است. طبق آمار اعلام شده، میزان تولید آهن اسفنجی هم7 میلیون و 245 هزار تن بوده است که این میزان 27 نسبت به سال گذشته افزایش داشته است.

 افتتاح تعدادی واحد احیای مستقیم از فولادهای استانی موجب شده تا تولید آهن اسفنجی افزایش یابد. تولید تمام محصولات فولادی در مدت یاد شده 6 میلیون و 339 هزارتن بوده است که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 10 درصد رشد داشته است.

افزایش صادرات فولاد خام 

در شرایطی که کاهش صادرات فولاد خام به چشم می خورد، طبق آمار بدست آمده صادرات محصولات فولادی رشد 67 درصدی داشته است. به عبارت دیگر میزان صادرات فولاد خام در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با 2 میلیون و 138 هزار تن، 67 درصد افزایش داشته است. این در شرایطی است که میزان صادرات محصولات فولادی 414 هزار تن بوده که این میزان نسبت به سال گذشته کاهش 52 درصدی داشته است.

میزان صادرات اسلب 1 میلیون و 199 هزارتن و بیلت و بلوم 939 هزار تن بوده است که به ترتیب افزایش 228 درصدی و 2 درصدی داشته اند. آمارهای بدست آمده نشانگر رشد 520 درصدی صادرات آهن اسفنجی می باشد.

با وجود رشد صادرات در این دو بخش، میزان واردات با کاهش روبه رو بوده است. میزان کاهش واردات فولاد خام 89 درصد و تمام محصولات فولادی 24 درصد بوده است. در 4 ماه نخست سال جاری میزان واردات محصولات فولادی که بیشتر از ورق گرم 3 میلی متر بوده است، 761 هزار تن اعلام شد که این مقدار هم 32 درصد کاهش داشته است.

طبق اطلاعات بدست آمده میزان مصرف محصولات فولادی و فولاد خام به ترتیب افزایش 3 درصدی و 14 درصدی داشته است. میزان مصرف محصولات فولادی 6 میلیون و 686 هزار تن و فولاد خام 4 میلیون و 930 هزار تن بوده است. اگرچه میزان مصرف آهن اسفنجی در این بخش کاهش 5 درصدی داشته است.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

بزرگترین مصرف کنندگان فولاد

طبق برسی های انجام گرفته می توان اعلام کرد که یکی از بزرگ ترین مصرف کننده های فولاد در جهان، کشور چین می باشد. این کشور هم جزو بزرگ ترین تولید کننده فولاد در دنیا، بزرگ ترین مصرف کننده فولاد در دنیا و هم بزرگ ترین صادر کننده فولاد در دنیا بشمار می رود. لازم به ذکر است که بعد ازکشور چین، اتحادیه اروپا بیشترین مصرف فولاد در دنیا را دارد. در طول یک سال اخیر، حدود 46% درصد از کل فولاد دنیا، در کشور چین مصرف شد. همچنین 5/9% از حجم تولیدی کل فولاد دنیا، صرف اتحادیه اروپا شد. گفتنی است که مهم ترین نقش وتاثیر را بر روی بازار فولاد دنیا، کشور چین دارد. در طی سال های اخیر، به دلیل رشد اقتصادی و توسعه صنعتی در این کشور، تقاضای فولاد در این کشور افزایش چشم گیری یافت.

بخاطر همین افزایش تقاضا، مصرف فولاد در این کشور افزایش یافت و مصرف فولاد در این کشور پهناور و پر جمعیت از ۲۸.۳ درصد کل مصرف دنیا در سال ۲۰۰۴ میلادی به ۴۶.۲ درصد در سال ۲۰۱۵ رسید. با توجه به مطالبی که ذکر شد، روشن است که برای ارتقا و توسعه دادن بازار فولاد دنیا باید در درجه ی اول اقتصاد کشور چین رشد یابد. همچنین برای رسیدن به این هدف باید ابتدا سرمایه گذاری های زیر ساختمانی رد این کشور رشد پیدا کند.

 توسعه شهر نشینی عامل تداوم رشد بازار فولاد

توسعه سریع شهر نشینی  در دنیا و انتظار تداوم این وضعیت تا انتهای سال ۲۰۳۰ میلادی باعث می‌شود تا تقاضای فولاد در دنیا با سرعت بالایی رشد کند. فولاد ماده اولیه مورد نیاز برای بخش‌های زیرساختی اقتصاد است و در شرایطی که جمعیت شهرنشین دردنیا رشد می‌کند تقاضا برای زیرساخت‌های شهری هم با سرعت بالایی افزایش پیدا می کند.

رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه بیش از دیگر کشورها دیده می‌شود و دو کشور هند و چین هم در این زمینه پیشگام هستند. به همین دلیل می‌توان گفت که این کشورها هم از نظر تولید و هم از نظر مصرف تاثیر شگرفی روی بازار فولاد برجای می‌گذارند که این تاثیر بسیار مهم و چشمگیر است.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

فولاد های مقاوم :
مهم ترین ویژگی فولاد های استنلس، مقاومت آنها در برابر زنگ خوردگی می باشد. لازم به ذکر است که حتی اگر به مقدار زیادی در آنها نیکل وجود داشته باشد، نمی تواند به تنهایی پاسخگوی مقاومت در برابر خوردگی باشد. بنابراین نیاز هست که در کنار نیکل، کرم باشد. در این نوع فولاد ها، حدود 12% کرم وجود دارد. مهم ترین مزیتی که نیکل دارد، بهبود بخشیدن به مقاومت ضربه های فولاد کرم نیکل دار و تسهیل دادن به ایجاد فاز آستنیت می باشد. اصلی ترین عاملی که موجب می شود تا مقاومت به خوردگی افزایش یابد، مولیبدن است. همچنین مولیبدن شرایط لازم را برای خنثی کردن این دسته از فولاد را فراهم می کند. لازم به ذکر است که برای تشکیل کاربیدهای پایدار که باعث افزایش مقاومت به خوردگی بین دانه ای میشود، افزودن Ti و Nb به انواع معینی از فولادهای کرم-نیکل دار امری ضروری است.

فولاد های زنگ نزن:
مهم ترین عنصر های تشکیل دهنده ی فولاد های زنگ نزن، کرم و کربن می باشد. هر چند که مقدار کربن کمتر از 04/0 درصد است تاثیر کرم بر استحکام کششی حتی در مقادیر 13 و 17و 20درصد بسیار ناچیز است. لازم به ذکر است که در مقادیر زیادتر کربن با عملیات حرارتی مناسب امکان دستیابی به استحکام کششی منایب و عملیات مکانیکی مورد نظر فراهم میشود.

با توجه به ریزساختار فولاد های کرم دار را به شرح زیر می توان دسته بندی کرد:

الف-فولادهای کرم دار-فریتی (12 تا 18 درصد کرم -1/0درصد کربن)

ب- فولادهای کرم دار-نیمه فریتی (12 تا 14 درصد کرم -08/0 تا 12/0 درصد کربن)

ج-فولادهای کرم دار-مارتنزیتی (12 تا 18 درصد کرم و بیش از 3/0 درصد کربن)

د- فولادهای کرم دار-قابل عملیات حرارتی (12 تا 18 درصد کرم -15/0 تا 20/0 درصد کربن)

این دسته بندی را در مورد جوش پذیری نیز می توان تکرار کرد.

تحت شرایط حرارتی نامناسب فولاد های فریتی (گروه الف) تمایل به تشکیل دانه های درشت نشان میدهند. انرژی حرارتی ناشی از جوشکاری منجر به رشد دانه بندی میشود که نمیتوان آنرا با پس گرمایش برطرف نمود. در نتیجه کاربید رسوب میکند و در مرز دانه های فریت باعث شکنندگی و کاهش شىیى مقاومت به ضربه فلؤ جوش میشود.برای غلبه بر این حالت باید از الکترود آستنیتی تثبیت شده با 19 درصد کرم و 9 درصد نیکل استفاده نمود.فلز جوشی که بدین ترتیب حاصل میشود دارای خاصیت آستنیتی و مقاومت به ضربه بالا است.فلز جوشی که بدین طریق حاصل میشود از نظر مقاومت به خوردگی مطابق فولددهای ضدزنگ فریتی میباشد اما از نظر ظاهر با فلز مبنا تفاوت رنگ دارد.در صورتیکه اجبار در یکرنگی باشد باید از فیلر متال مشابه( مثلا 18 درصد کرم به همراه کمی Ti)استفاده شود.Tiدر مقادیر جزیی نقش موثر در ریز دانه کردن فلز جوش دارد.

فولادهای مقاوم به خوردگی 
فولادهای آستنیتی مقاوم به خوردگی کرم-نیکل دار عموما دارای خواش جوشکاری مطلوبی هستند(جوش پذیرند). اما خصوصیاتی چند از این فلزات باید مدنظر قرار گیرد.

الف- ضریب هدایت حرارتی کم.

ب- ضریب انبساط حرارتی زیاد.

ج- سرشت انجماد اولیه این نوع فولادها که تاثیر مهم و تعیین کننده ای بر مکانیزم وقوع ترگ گرم در آنها دارد. وجود مقدار مشخصی از فریت در فلز جوش بیانگر مقاومت به ترک گرم است.

به کمک نمودار شفلر- دولانگ امکان تعیین ریز ساختار بر اساس ترکیبات فلز جوش ممکن است. نمودار شفلر - دولانگ کمکی عملی در تعیین مقدار تقریبی فریت(فریت دلتا)و سرشت ریز ساختار تشکیل شده حین جوشکاری فولادهای آلیازی غیر همجنس اراوه میدهد.علاوه بر این برآوردی کلی از تاثیرات مقادیر کم فریت بر مقاومت به ترک گرم فلز جوش آستنیتی را مقدور میسازد.تجربه ثابت کرده که روشهای متفاوت تعیین درصد فریت عملا مساله ساز است و طبق توافق جهانی به جای درصد فریت تعداد فریت را مبنا و ماخذ محاسبات قرار میدهند .

فولاد های مقاوم به حرارت:
الف- فولادهای فریتی یا فولادهای فریتی- پرلیتی از نوع (Cr یا Cr-Si و Cr-Si-Al) و فولدهای فریتی - آستنیتی
ب- فولادهای مقاوم به حرارت از نوع آستنیتی از نوع Cr-Ni-Si

در حالیکه در جوشکاری قطعات فولادی از نوع آستنیتی با الکترودها ی همجنس آن پیشگرم قطعه ضرورتی ندارد فولادهای مقاوم به حرارت از نوع فریتی کرم دار را معمولا 100 تا 300 درجه پیش گرم و در 750 درجه هم پس گرم و آنیل میکنند. علت اینکار هم غلبه بر درشت دانگی و تمایل به ترد شدنHAZ است. قطعات ریختگی از جنش فریت_آستنیت را باید در حالت گرم 700تا800 درجه جوش داد و اجازه داد که به تدریج سرد گردد.

جوشکاری فولادهای فریتی و فریتی-پرلیتی با الکترودهای هم جنس قطعه کار کاهش در استحکام ضربه ضربه ای فلز جوش را نشان میدهد لذا پیشنهاد میشود این نوع فولادها را باالکترودهای آستنیتی مقاوم به حرارت جوش داد.در این حالت نیز باید توجه داشت که مقاومت به حرارت فلز جوش آستنیتی در محیط احتراق با گازهای اکسید کننده با هوا تقویت میشود و طبیعتا این مقاومت به حرارت در محیط گازهای احیا کننده به مقدار زیادی کاهش می یابد برای غلبه بر محیط احتراق با مقدار زیاد گاز گوگرد استفاده از الکترودهایی با کرم زیاد توصیه میگردد.

ظرفیت زنجیره فولاد کشور در سه سال اخیر حدود ۵۴.۵ میلیون تن افزایش داشته است. ایران دارای جایگاه بین المللی در تولید محصولات فولادی است به گونه ای که در سال 2010 در رتبه ی هفدهم دنیا قرار داشت و اکنون چهاردهمین فولاد ساز در جهان است. وزیر صنعت، معدن و تجارت در ارتباط با این موضوع گفته : هدف دولت حمایت از بخش خصوصی است و ساست های ریاست جمهوری و دولت در این راستا خواهد بود.

در راستای استفاده حداکثری از امکانات در راستای تولید کشور و نیروی انسانی تلاش می کنیم تا آنجا که امکان دارد زنجیره انسانی را تکمیل کنیم بطوری که با تلاش صورت گرفته موفق شدیم در سه سال اخیر 54.5 میلیون تن به ظرفیت زنجیره فولاد کشور اضافه کنیم. در این مدت همچنین 16.5 میلیون تن به ظرفیت کنسانتره و 13 میلیون تن گندله اضافه شده و در یک ماه اخیر نیز تلاش می شود حداقل پنج میلیون تن دیگر به ظرفیت تولید گندله در کشور اضافه شود.

9 میلیون تن در زمینه آهن اسفنجی و 7.5 میلیون تن در شمش ،8.5 میلیون تن به نورد اضافه شده و در سایر رشته ها نیز پیشرفت های زیادی داشته ایم و امیدواریم بتوانیم از سال آینده صادر کننده مواد خام نباشیم. در سال گذشته جزو صادرکنندگان نسبتا خوب فولاد در منطقه بودیم که امیدواریم این روند افزایشی تداوم یابد." یادآور می شود: در سه سال گذشته سالانه حدود 700 هزار تن میلگرد وارد کشور شد که سال گذشته این میزان به 69 هزار تن میلگرد اختصاصی صنعتی کاهش یافت و میزان صادرات میلگرد کشور نیز در سال گذشته به حدود 400 هزار تن رسید.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

برسی ها جدید از بازار فولاد بیانگر آن است که احتمال می رود در نیمه ی دوم سال 96 شاهد رونق در بخش فولاد خواهیم بود، زیرا دیگر به دلیل تمام شدن برگزاری انتخابات، مسیر اقتصادی کشور مشخص شده. اما لازم به ذکر است در سال 95 هم نیز رشد مناسبی در وضعیت فولاد کشور دیده شده زیرا گزارش های بدست آمده از متغیرهای اقتصادی بیانگر خارج شدن اقتصاد کشور از رکود وارد شدن به دوره ی رونق می باشد. به‌طوری‌که رشد اقتصادی در ۹ ماهه سال گذشته از ۷ درصد عبور کرد و پیش بینی میشود نرخ رشد اقتصادی برای سالی که سپری شد ، رقمی در حدود ۶ تا ۶/۵ داشته که رشد مناسبی محسوب می‌شود.

در این بین، بخش صنعت طی این مدت با رشد بیش از ۵ درصدی تغییرات قابل قبولی را از خود نشان داده است. تمام این موضوعات در کنار رشد تولید کارگاه‌ های بزرگ صنعتی و رشد مناسب نرخ تورم تولید کننده در اسفند ماه، بیانگر آن است که شرایط مناسبی پیش روی تولید قرار گرفته که می‌ تواند زمینه های لازم را جهت خروج بازار فولاد از رکود را فراهم نماید. با این حال نگاهی به تابلوی بورس کالا نشان می‌ دهد در تالار محصولات صنعتی در این بازار هزار و ۱۷۰ میلیارد تومان تامین مالی در سال گذشته برای محصولات فولادی صورت گرفته که این رقم برای ۷ میلیون تن محصول معامله شده بوده است. این رقم تامین مالی در برابر رقم سال ۹۴ معادل ۲۷ درصد رشد را نشان می‌دهد درحالی‌که حجم معاملات۴/۵ درصد بیشتر رشد نکرده و این موضوع موید آن است که بیشتر شاهد رشد قیمت‌ها بوده‌ایم تا رونق در بازار.

با توجه به این نکته باید اعلام کرد که بازار فولاد همچنان نتوانسته است موفقیت لازم را جهت هماهنگ شدن با رشد اقتصادی کشور کسب کند. به عبارت دیگر می توان اعلام کرد که که رشد صنعتی و رشد اقتصادی کشور نیز در بخش واقعی چندان کالا محور نبوده و کالاهای پایه‌ای چون فولاد که مصارف توسعه‌ای دارند هنوز وارد چرخه رونق اقتصادی نشده‌اند. با این حال کارشناسان معتقدند که رشد قیمت در بازار فولاد و بهبود در طبقات بالایی اقتصادی و رونق در پروژه‌ های عمرانی که دولت برای سال ۹۶ وعده داده می‌توان سال ۹۶ را سال آغاز خروج بازار فولاد از رکود دانست اما لازم به ذکر است که این موضوع به معنای رونق چشمگیر این بازار نیست. در این زمینه کارشناسان می‌گویند اقتصاد ایران از پتانسیل‌ هایی برای رونق برخوردار است اما مادامی که بخش‌ های اساسی مثل مسکن و طرح‌ های زیرساختی با رونق رو به‌ رو‌ ‌نشوند نمی‌ توان به تحرک بازارهای پایه امید چندانی داشت. 

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.

انواع ورق 

ورق های فولادی (فلزی) به دو صورت کلی نورد سرد (ورق روغنی) و نورد گرم ( ورق سیاه) نورد یا تولید می شوند.
نورد سرد (ورق روغنی) :

نامگذاری ورق های روغنی یک اصطلاح عامیانه می باشد که به دلیل شکل ظاهری این دسته از ورق ها به این اسم می گویند. اسم دیگر ورق روغنی، نورد سرد می باشد. طی فرایند نورد سرد، ورق هایی که دارای ضخامت بالایی می باشند، به ضخامت های نازک تری تبدیل می شوند. در طی این عملیات به دلیل تولید ورق به روش نورد سرد، کیفیت ورق حفظ می شود و ورق با ظاهری بسیار عالی عرضه می شود. به همین جهت از این ورق ها بیشتر برای مواردی که ظاهر جسم مهم است و ورق تشکیل دهنده ی ظاهر یک جسم می باشد استفاده می کنند. ورق های روغنی را بر اساس عملیات حرارتی که روی آنها انجام گرفته و نوع آلیاژی که دارند به سه دسته تقسیم می کنند:

ورق های معمولی ST12   **********  ورق های نیمه کشش ST13   *********  ورق های فوق کشش ST14 
 
ورق های روغنی به طور کلی و استاندارد از ضخامت ۳۰ صدم میلی متر الی ۳ میلی متر تولید می شوند و دارای دو عرض استاندارد ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر هستند. ورق روغنی فولاد مبارکه، هفت الماس و فولاد غرب از جمله ورق های روغنی پر تقاضا در بازار می باشند. علاوه بر تولید کنندگان داخلی ذکر شده، ورق روغنی روس و قزاق هم تقاضای بالایی در بازار دارند. ورق های نورد سرد (روغنی) پایه تولید ورق های گالوانیزه (ورق سفید) هستند. با توجه به اینکه ورق های رنگی گالوانیزه از ورق گالوانیزه تولید می شوند، می توان نتیجه گرفت که پایه تولید ورق رنگی نیز همین ورق های روغنی هستند. در ضمن ورق های رنگی گالوانیزه ( ورق رنگی ) از ورق گالوانیزه تولید می شود. پس صراحتا می توان نتیجه گرفت که پایه تولید ورق رنگی نیز همین ورق های نورد سرد (روغنی ) هستند.

ورق سیاه:

ورق نوع مسطح و صاف فلز آهن است که بصورت رول و شیت تولید و عرضه می شود. ورق سیاه کاربرد های زیادی در ساختمان سازی و دیگر صنایع مختلف دارد. ورق سیاه با استاندارد هایST37  وST33 در ساختمان سازی و صنایع مختلف کاربرد دارد. از ورق سیاه با استاندارد های ST44  و ST52  بخاطر سختی بالا و مزیت ضد سایشی که دارند در تانکر سازی و سیلندر سازی و همچنین بعضی از لوله های نفتی استفاده می شود. ضخامت ورق سیاه از 1.5 میلیمترشروع میشود و تا 200 میلیمتر بیشتر در بازار موجود است. اين اقلام در دو شكل مختلف وارد بازار مي شود: رول و شيت (البته ورق تنها تا ضخامت ۱۵ ميل مي تواند در دو شكل رول و يا شيت وارد بازار شود و از سايز ۱۵ ميل به بالا تنها به صورت شيت خام وارد بازار مي شود.) هر دوي اين دو شكل ورق قابل برش به سايز هاي مختلف مي باشد. ورق سیاه به دو شکل کلی رول فرم و فابریک تولید می شوند .ضخامت ورق سیاه از ۱/۵ میلی متر شروع شده و نهایتا به ۱۰۰ میلی متر ختم می شود. در حالت رول فرم عرض ورق های سیاه بسته به ضخامت چهار عرض ۱۰۰ سانت و ۱۲۵ سانت و ۱۵۰ سانت و ۲۰۰ سانت را دارا خواهند بود. لازم به ذکر است که در حالت رول نیز محدودیت برای طول وجود ندارد.

ورق گالوانیزه :

یکی از مهم ترین روش ها برای ایجادپوشش روی بر سطح فولاد و آهن، گالوانیزه گرم می باشد. طبق گزارشات و برسی ها، برای پوشش دادن  40 میلیون تن فولاد، بطور سالایانه حدود 2 میلیون تن روی به همین روش گالوانیزه گرم استفاده می شود. همچنین لازم به ذکر است که چدن ها و انواع مختلف فولاد قابلیت این را دارند که به همین روش روی اندود بشوند. اما نوع پوشش ایجاد شده به عناصر آلیاژی بستگی دارد. گالوانیزه هر یک از چهار نوع محصول، صنعت جداگانه ای را تشکیل داده است. به لحاظ قطعات ساخته شده و لوله ها، مشابه یکدیگر است. اما گالوانیزه کردن متالورژیکی فرآیند های در فرآیند مورد استفاده برای ورق ها، مقدار کمی مواد افزودنی به روی اضافه می شود تا. پوشش حاصل دارای مقدار کمتری آلیاژ روی – آهن باشد و در نتیجه بسیار انعطاف پذیر بشود سطح آهن یا فولاد باید قبل از انجام فرآیند گالوانیزه گرم به خوبی تمیز شود. به طوری که آهن بتواند به راحتی با مذاب روی واکنش دهد. آماده سازی نامناسب سطح معموال مهم ترین عامل. پیدایش عیب در قطعات گالوانیزه است.

گالوانیزه کردن به دو روش زیر انجام میشود:

1) به روش غوطه ور سازی، یعنی غوطه ور کردن فولاد در خزینه روی مذاب. همچنین این عمل را حرارتی نیز می گویند. 2) بوسیله برق، روی را آبکاری سرد نمایند. از این روش برای نوارهای فولادی- ورقه یا سیم استفاده میکنند.

تمیز کاری سطح برای گالوانیزه کردن:

در حین انجام عملیات شکل دادن به روی و یا ماشین کاری ممکن است یکسری روغن و چربی به سطح فلز چسبیده باشد. به همین منظور به روش چربی زدایی با بخار، تمیزکاری با حالل ها یا امولسیون ها و هم چنین محلول های چربی گیری اقدام به تمیزکاری سطح یا چربی زدایی میکنند. بعد اتمام کار چربی زدایی، قطعات را وارد مرجله ی اسید شویی میکنند تا رسوبات و اکسید های سطحی از بین بروند. گفتنی است که برای این عمل از از محلول های آبی اسید سولفوریک با اسید کلریدریک استفاده می کنند.

گالوانيزه با روش غوطه وری گرم چيست ؟

گالوانيزاسيون به روش غوطه وری گرم ، فرايندی برای ايجاد پوشش روی بر سطح آهن يا فولاد با فرو بردن آن در حمامی حاوی روی مذاب ، می باشد . سادگی پروسه گالوانيزه ،يکی از مزايای بارز اين روش به ساير روش های محافظت در برابر خوردگی است . مقاومت به خوردگی ورق های فولادی با فرايند پوشش روی ايجاد می گردد و متناسب با ضخامت پوشش . روی و شرايط محيطي مي باشد. مقاومت به خوردگی اين محصولات را می توان با رنگ کردن ياپوشش کويل بالا برد . روش گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم ،بيش از هر روش ديگری فولاد را در برابر خوردگی محافظت می کند گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم يا محافظت مرزی يکی از قديمی ترين و پر استفاده ترين روش ها در محافظت از خوردگی می باشد که از طريق ايجاد يک لايه محافظ بين الکتروليت در محيط و فولاد يا آهن عمل می کند. از مهمترين خواص اين لايه محافظ،چسبندگی آن به فلز پايه و مقاومت به سايش آن می باشد. فرايند گالوانيزه ،بيش از يک لايه محافظ می باشد ،اين لايه در حقيقت جزيي از سطح فولاد می گردد که نسبت به فولاد زير لايه، آند می باشد .چون روی با محيط اطراف واکنش می دهد و پوشش گالوانيزه به طور پيوسته تغيير می کند. روی با محيط اطراف برای تشکيل يک لايه محافظ اکسيد روی ، هيدروکسيد روی و کربنات روی ، واکنش می دهد. کربنات روی با مرور زمان به صورت يک زمينه مناسب براي رنگ كردن ، عمل مي كند.

گالوانيزه کردن برای محافظت آهن و فولاد بدليل هزينه کم ، راحتی کاربرد ، راحتی تعميرات و نگهداری مطلوب می باشد .بسياری ديگر از روش های استفاده از روی برای جلوگيری از خوردگی بکار می رود مانند پوشش های فدا شونده که با عنوان محافظت کاتدی شناخته می شوند ، و يا رنگ هاي غني از روي،که هيچ کدام از اين روش ها نمی توانند با گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم رقابت کنند.

اخبار بازار فولاد حاکی از سرمایه گذاری در این بخش است. طبق چشم‌اندازی که برای سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده است، انتظار می رود تا شاهد تولید فولاد به تناژ ۵۵ میلیون تن در سال باشیم. برای وقوع این اقدام باید سرانه مصرف فولاد را در کشور افزایش داد بدین منظور که از ۲۳۵ کیلوگرم به۴۰۰۰ کیلوگرم برسد. البته منتظر هستیم تا میزان صادرات فولاد به ۲۰۰میلیون تن در سال 1404 برسد. لازم به ذکر است که تمام مواردی که ذکر شد بیانگر آن است تا در حین بهبود بخشیدن به مصرف فولاد در بازار داخلی،  باید گام بعدی به منظور بر طرف کردن چالش‌ های ساختاری در این صنعت باشد. بنابر آنچه که گفته شد برای رسیدن به این اهداف باید سرمایه گذاری های کلانی در بخش فولاد انجام شود. در حال حاضر، دولت سعی در سرمایه گذاری هایی در بخش فولاد دارد و برای بهبود بخشیدن به این اهداف باید این اقدام مهم و اساسی را در اولویت اول کار خود قرار بدهد.

بهترین اقدامی که دولت می تواند برای رسیدن به موارد ذکر شده انجام دهد، معرفی فولاد ایران به سایر دنیا و افزایش دادن تمایل خارجیان برای سرمایه گذاری در این بخش می باشد. از سوی دیگر نیز باید در داخل عواملی که به طریقی مانع جذب سرمایه‌گذار می‌شود به‌درستی شناسایی کرده و در جهت رفع آن گام بردارد و سبب رغبت و علاقه‌مندی سرمایه‌گذاران به داخل کشور شود. به همین جهت به عنوان مثال می توان اشاره کرد یکی از گام های اساسی برای رسیدن به موارد ذکر شده، اصلاح یک سری قوانین که باعث سرعت بخشیدن به ورود سرمایه گذاران در این راه است. حل مشکلات بانکی نیز البته یکی از خواسته‌هایی است که تولیدکنندگان داخلی معتقدند باید دولت هرچه سریع‌تر در رفع آن گام بردارد. البته دولت دوازدهم در زمینه فولاد باید تمام تلاش خود را در مناطق ویژه اقتصادی در جنوب کشور قرار داده و سرمایه‌گذاران خارجی را هر چه بیشتر به این سمت سوق دهد، چراکهه مناطق ویژه بهترین مکان برای فولاد و بهترین زمینه برای سرمایه‌گذار خارجی است.

برای عضویت در کانال تلگرام فولاد حامیران کلیک کنید.